տարր

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ տարր

վանկեր՝ տարր 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ *der- «քերթել, ճեղքել» արմատից, որից նաև տեռել, տրամ. հմմտ. հին հնդկերեն dar- «բաժանել», ավեստերեն darodar- «ճեղքել», կիմրերեն darn «կտոր, մաս»։

Գոյական

  1. ըստ հին հունական մատերիալիստ փիլիսոփաների՝ բոլոր երևույթների հիմքում ընկած, բնության հիմնական բաղկացուցիչ մասերից (կրակ, ջուր, օդ, հող) յուրաքանչյուրը
  2. (քիմ․) պարզ նյութ, որը սովորական քիմիական միջոցներով չի տարրալուծվում և հանդիսանում է այլ բարդ նյութերի բաղկացուցիչ մասը
  3. բաղադրիչ, որևէ բանի կազմող, բաղադրող բաղկացուցիչ մասերից յուրաքանչյուրը ◆ Տաղաչափության ամեն մի տարրն իր տեղն ու դերն ունի բանաստեղծական խոսքի մեջ։
  4. որևէ բանի առանձին մաս՝ կողմ, որը նրան բնորոշ առանձնահատկություն է տալիս ◆ Հին հայկական ճարտարապետության տարրերը կառույցի ձևավորման մեջ։
  5. հասրակական որևէ խավի՝ միջավայրի ներկայացուցիչներ ◆ Իշխող տարրը ուսանողությունն էր։ (Վահան Տերյան)
  6. տարերք ◆ Տարրերուն աղաղակովը տրոփուն, սա իրիկունն ըլլայի ես։ (Միսաք Մեծարենց)
  7. (փխբ․) մարդ, անձնավորություն (սովորաբար, բացասական գնահատականով) ◆ կասկածելի, բարոյալքված, հակահեղափոխական տարր
  8. (հնց․) նախանյութ, հիմնանյութ, որից կազմված են երևույթները, առարկաները, կենդանի էակները ◆ Պարոններ, յուրաքանչյուր մարդ բաղկացած է երկու տարրից: (Շիրվանզադե)
  9. զբաղմունք, սեռ, հասակ, դասակարգային պատկանելություն և նման բաներ ցույց տվող ածականների կապակցությամբ կազմում է համապատասխան իմաստով հավաքականներ
  10. որևէ հոսանք, խմբավորում և այլն ներկայացնող մարդիկ Աջ տարրերը պետական հեղաշրջում են պատրաստում (Կ. Ռյուկման) (հոգն.)
  11. տե′ս տարերք

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. նյութ, տարերք (պարզ նյութ, որ սովորական քիմիական միջոցներով չի տարրալուծվում)
  2. տե′ս բաղադրիչ
  3. տե′ս նախանյութ
  4. տե′ս մարդ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. քիմիական տարր

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Ս․ Գասարջյան, Ճարտարապետական և շինարարական տերմինների ռուս-հայերեն և հայ-ռուսերեն բացատրական բառարան, Երևան, 2007 — 572 էջ։
  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։
  • Մ․Խ․ Պողոսյան, Ֆրանսերեն-հայերեն ագրոէկոլոգիական և անտառագիտական տերմինների համառոտ բառարան (ՀԳԱ), Երևան, 2005 — 144 էջ։
  • Մ․Մ․ Ռոզենտալի, Փիլիսոփայական բառարան (Հայաստան), Երևան, 1975 — 468 էջ։