սուրբ

Վիքիբառարան-ից

Megaphone.svg ՄՀԱ(key): [suɾb]

Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի

Արևմտահայերեն ուղղագրությամբ՝ սուրբ


Վանկեր՝ սուրբ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական *k՛ubro- արմատից. հմմտ. հին հնդկերեն çubhrá- «փայլուն, պայծառ, գեղեցիկ»:

Ածական[խմբագրել]

  1. (կրոն․) աստվածային շնորհով՝ հատկությամբ օժտված
  2. գործածվում է որպես մակդիր այն բառերի, որոնք ցույց են տալիս կրոնական՝ պաշտամունքային առարկաներ ու վայրեր
  3. քրիստոնեական դավանանքի մեջ՝ կյանքը աստծուն ու եկեղեցուն ծառայեցնելով անցկացրած և մահվանից հետո հավատացյալների հովանավորը ճանաչված
  4. առաքինի, կրոնական տեսակետից անբասիր, բարեպաշտ
  5. հերոսական գործերով՝ գործունեությամբ ժողովրդի (եկեղեցու) բացարձակ ճանաչման հասած և սրբերի շարքին դասված
  6. կրոնական-եկեղեցական գործունեությամբ եկեղեցու կողմից սուրբ համարված՝ սրբերի շարքին դասված
  7. նվիրական, սրբազան, վես, վսեմ ◆ Այսքան գարշելի գործերի շարքում ես անկեղծ ու սուրբ մի բան տեսա միայն: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Ինչ ես ուզում մեր սուրբ հողից (Ավետիք Իսահակյան)
  8. անարատ, անբասիր, մաքուր, անբիծ ◆ Ռամկի սուրբ... գործ՝ վաստակ: (Ավետիք Իսահակյան) ◆ Այս օրերում չարությամբ լցված, քեզ, սուրբ մանկություն, հիշում եմ: (Հովհաննես Թումանյան)
  9. բարոյական, բարձր հատկություններով օժտված, առաքինի, ազնիվ
  10. արդար, ազնիվ, վեհ
  11. շատ իմաստուն, իմաստալից
  12. գործածվում է առհասարակ լավի, դրականի, բաձարձակապես ընտիրի նշանակությամբ
  13. մաքուր, հստակ, ջինջ

Գոյական[խմբագրել]

  1. իր գործունեությամբ՝ կրոնի համար նահատակվելով՝ սուրբ հայերի շարքին դասված մարդ
  2. այն սուրբ ոգին, որը համարվում է տվյալ սրբավայրի հովանավորը ◆ Բոլոր սրբերին ուխտի գնաց:
  3. Աստծո մակդիր ◆ Սուրբ Աստված
  4. եկեղեցու կողմից ճանաչված աստվածահաճո անձ◆ Անասունը մատաղ ենք անում մեր խաչերի ու սրբերի առջև: (Հովհաննես Թումանյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. (կրոն․) աստվածային
  2. առաքին, անբասիր, անբիծ, բարեպաշտ
  3. տե՛ս սրբազան, նվիրական, վսեմ
  4. տե՛ս մաքուր, անարատ, անաղարտ
  5. տե՛ս ազնիվ, առաքինի, բարոյական
  6. տե՛ս իմաստուն, իմաստալից
  7. տե՛ս արդար

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. Սուրբ գիր - Աստվածաշունչ
  2. Սուրբ երրորդություն (կրոն․) - ըստ քրիստոնեական կրոնի՝ Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու միասնությունը՝ որպես մեկ աստվածություն
  3. Սուրբ տառ կամ տառք (հնց․) - Ս. գիրք, Աստվածաշունչ
  4. սրբի դուռ դառնալ, (հնց․) - հաճախումները՝ այցելությունները շատանալ՝ հաճախանալ