աղ

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

աղի բյուրեղներ
Sal (close).jpg

Դասական ուղղագրութեամբ՝ աղ

Վանկեր՝ աղ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Առաջացել է բնիկ հնդեվրոպական՝ *sal-, *sali` «աղ» արմատից. հմմտ. հին հնդկերեն sal-ilá «աղոտ», հունարեն՝ αλς, լատիներեն՝ sal, ռուսերեն՝ соль «աղ»։

Գոյական

  1. (հնք․) քլորի և նատրիումի քիմիական բաղադրություն, սպիտակ բյուրեղային նյութ, որ օգտագործվում է ուտելիքը համեմելու համար ◆ Ամենալավ կերակուրն էլ ինձ համար համ չունի առանց աղի: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Ծովեզերքում մի փոքրիկ լճակ շինեցի, ջուրը այնտեղ բաց թողի, մտածում էի արևի տակ գոլորշիացնելով աղ գոյացնել: (Րաֆֆի)
  2. (փխբ․) համ, էություն ◆ Նրանք են աղը, աղը կյանքի, նրանք են փայլը աշխարհի (Եղիշե Չարենց)
  3. սպիտակ բյուրեղային նյութ, որ օգտագործվում է ուտելիքը համեմելու համար
  4. (գյուղտնտ․) խաղողի վազի սնկային հիվանդություն (օիդիում)
  5. (քիմ․) բաղադրություն, որ ստացվում է թթվուտի մեջ ջրածինը մասամբ մետաղով փոխարինելով
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. քարաղ, աղուճակ, աղաքար, (հզվդ․)՝ գռիճ, աղասալ, աղուճակ
  2. տե՛ս համ
  3. էություն
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. ատտիկական աղ (հռետ․) - նուրբ սրախոսություն
  2. աղ դնել - միսը՝ պանիրը կամ բանջարեղենը աղաջրի մեջ դնել՝ պահելու համար ◆ Վաճառասեղանի ետևը (նա) գինու, օղու և աղ դրած ձկան տակառներ էր դրել։ (Անահիտ Սահինյան) ◆ Քեզ կշտացնելու եմ սունկով։ Այս կողմերում այնքան շատ է լինում, որ թեկուզ հարյուր տակառ աղը դիր։ (Սերո Խանզադյան)
  3. աղ ցանել
  4. # որևէ բանի վրա (կամ մեջ) աղ անել
  5. # (փխբ․) մորմոքել, բորբոքել (վիշտը, ցավը)
  6. աղը ուտել - աղով հագենալ՝ տոգորվել
  7. աղն ու անալին իրարից չջոկել - շատ անփորձ՝ տհաս լինել
  8. աղի վրա գնալ - դեպի աղը շարժվել, աղ լիզելու գնալ ◆ Ժողովուրդը հետևեց նրանց, աղի վրա գնացող ոչխարի պես: (Ակսել Բակունց)
  9. աղի նման ջրում հալվել
  10. # մոռացման տրվել
  11. # անհայտ՝ անտեսանելի՝ ուրիշներին անիմանալի լինել
  12. աղ անել - մի բանի վրա աղ շաղ տալ ◆ Պապը մածնին մի քիչ ջուր էր խառնում… ու աղ անելով ուտում: (Սերո Խանզադյան)
  13. աղը լաց է եղել - աղը ջրակալել է, խոնավություն է առել
  14. աղն է պակաս կամ մաղը - մի բանի կարիք ունի
  15. աղ ու լեղի - դառնություն, կսկիծ ◆ Գեղի ծերին հերը կեցած ճանապարհ էր գնում տղին, Սրտին հազար կրակ ու ցավ, Սրտին հազար աղ ու լեղի։ (Եղիշե Չարենց)
  16. աղ ու լեղի քաշել - խիստ նեղություն կրել, սաստիկ տանջանքների ենթարկվել ◆ Պատերազմի աղ ու լեղի եմ քաշել։ (Բոգդան Վերդյան)
  17. ուրիշի ապուրին աղ գցել - ուրիշի գործերին օժանդակել
  18. կյանքի աղը
  19. աղ ու հաց
  20. # աղ և հաց իբրև համեստ կերակուր
  21. # (փխբ․) բարեկամություն, բարեկամության խորհրդանիշ
  22. աղ ու հաց, սիրտը բաց (առած) - ասվում է այն մարդկանց մասին, որոնք թեև չքավոր, բայց սրտաբաց և հյուրասեր են
  23. աղի գնալ – գործի ծանրությունը չգիտենալ
  24. աղ ու հացով մարդ

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Աղ: