աղ

Վիքիբառարան-ից

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Առաջացել է բնիկ հնդեվրոպական՝ sal-, sali` աղ, արմատից և համապատասխանաբար հին հնդկերեն sal-ilá` աղոտ, հունարեն՝ αλς, լատիներեն՝ sal, ռուսերեն՝ соль՝ աղ, բառերից։

Գոյական[խմբագրել]

աղի բյուրեղներ

Վանկեր՝ աղ 

  1. քլորի և նատրիումի քիմիական բաղադրություն, սպիտակ բյուրեղային նյութ, որ օգտագործվում է ուտելիքը համեմելու համար (հնք․) ◆ Ամենալավ կերակուրն էլ ինձ համար համ չունի առանց աղի (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Ծովեզերքում մի փոքրիկ լճակ շինեցի, ջուրը այնտեղ բաց թողի, մտածում էի արևի տակ գոլորշիացնելով աղ գոյացնել (Րաֆֆի)
  2. համ, էություն (փխբ․) ◆ Նրանք են աղը, աղը կյանքի, նրանք են փայլը աշխարհի (Եղիշե Չարենց)
  3. սպիտակ բյուրեղային նյութ, որ օգտագործվում է ուտելիքը համեմելու համար
  4. խաղողի վազի սնկային հիվանդություն (օիդիում) (գյուղտնտ․)
  5. բաղադրություն, որ ստացվում է թթվուտի մեջ ջրածինը մասամբ մետաղով փոխարինելով (քիմ․)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. քարաղ, աղուճակ, աղաքար
  2. գռիճ (հզվդ․)
Արտահայտություններ[խմբագրել]
  1. ատտիկական աղ (հռետ․)
    1. նուրբ սրախոսություն
  2. աղ դնել ֊ աղել ◆ Վաճառասեղանի ետևը (նա) գինու, օղու և աղ դրած ձկան տակառներ էր գրել։ (Անահիտ Սահինյան) ◆ Քեզ կշտացնելու եմ սունկով։ Այս կոդղմերում այնքան շատ է լինում, որ թեկուզ հարյուր տակառ աղը դիր։ (Սերո Խանզադյան)
    1. միսը՝ պանիրը կամ բանջարեղենը աղաջրի մեջ դնել՝ պահելու համար
  3. աղ ցանել
    1. որևէ բանի վրա (կամ մեջ) աղ անել
    2. մորմոքել, բորբոքել (վիշտը, ցավը) (փխբ․)
  4. աղը ուտել
    1. աղով հագենալ՝ տոգորվել
  5. աղն ու անալին իրարից չջոկել
  6. աղի վրա գնալ՝ դեպի աղը շարժվել, աղ լիզելու գնալ ◆ Ժողովուրդը հետևեց նրանց, աղի վրա գնացող ոչխարի պես (Ակսել Բակունց)
  7. աղի նման ջրում հալվել
    1. մոռացման տրվել
    2. անհայտ՝ անտեսանելի՝ ուրիշներին անիմանալի լինել
  8. կյանքի աղը
  9. աղ անել ◆ Պապը մածնին մի քիչ ջուր էր խառնում... ու աղ անելով ուտում (Սերո Խանզադյան)
  10. աղը լաց է եղել
  11. աղն է պակաս կամ մաղը
  12. աղ ու լեղի ◆ Գեղի ծերին հերը կեցած ճանապարհ էր գնում տղին, Սրտին հազար կրակ ու ցավ, Սրտին հազար աղ ու լեղի։ (Եղիշե Չարենց)
  13. Աղ ու լեղի քլբշել՝ խիստ նեղություն կրել, սաստիկ տանշանքների ենթարկվել ◆ Պատերազմի աղ ու լեղի եմ քաշել։ (Բոգդան Վերդյան)
  14. աղ ու հաց
  15. աղ ու հաց, սիրտը բաց
  16. աղ ու հացով մարդ
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝