Jump to content

արյուն

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Գոյական

«Արյուն» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով

Ստուգաբանություն

[խմբագրել]

Ծագել է հնեվրոպական նախալեզվի ásṛ(g)- արյուն բառից, որի մյուս ժառանգներն են՝ սանկրիտ՝ ásṛk, սեռ՝ asnáḫ, Կամիս.՝ ešḥar, հունարեն՝ έαρ, έαρος, հին լատիներեն՝ aser, asser, assyr, լեթթերեն՝ asins: Հայերենում -յուն (-իւն) մասնիկն է։ Համեմատության համար՝ արդյուն, անկյուն, հերյուն։ Հնդեվրոպական նախալեզվի esṛ-ը դառնում է հայերեն * եհար->* եար->* ար-, ճիշտ ինչպես նախալեզվի vesṛ-ը հայերեն դառնում է գարուն։

Արյունոտ մատ

Դասական ուղղագրութիւն

[խմբագրել]

Արտասանություն

ՄՀԱ: []

վանկեր՝ ար•յուն 

  1. կարմիր հեղուկ, որը շարժվում է արյունատար անոթներով և ապահովում մարմնի սննդառությունն ու նյութափոխանակությունը
  2. սպանություն, արյունահեղություն (փխբ․)
  3. ազգականություն, ազգակցություն (փխբ․)
  4. ժառանգ (փխբ․)
  5. պատարագի ժամանակ նվիրագործված գինին (եկեղ․)
  6. (խոհր․) պատրաստում են կերակուրներ, օգտագործում երշիկեղենի և այլ արտադրություններում, որպես կենդանական կեր չորացնում են՝ արյան ալյուր
Հոմանիշներ
[խմբագրել]
  1. ազգականություն
  2. մարդասպանություն
Արտահայտություններ
[խմբագրել]
  1. արյուն արցունք թափել - տե՛ս լալ, ողբալ
  2. արյուն թափել - տե՛ս
    1. սպանել
    2. մարտնչել
  3. արյունը աչքերը կոխել - տե՛ս կատաղել
  4. արյունը բորբոքել - տե՛ս հուզել
  5. արյունը գլխին խփել - տե՛ս զայրանալ
  6. արյունը դառնալ - տե՛ս զայրանալ
  7. արյունը խառնել - տե՛ս բարկացնել
  8. արյունը մտնել - տե՛ս սպանել
  9. արյունը պղտորել - տե՛ս բարկացնել
  10. արյունը տակն ու վրա լինել - տե՛ս հուզվել
  11. արյունը քաղցր - տե՛ս դուրեկան
  12. արյան բաղնիք - տե՛ս արյունահեղություն
  13. արյան խոտ - արնխոտ, ոսկեխոտ
  14. արյան խառնակություն - տե՛ս ազգապղծություն
  15. արյան ծով - տե՛ս արյունահեղություն
  16. արյան մեջ մտնել - տե՛ս արմատավորվել
  17. արյունը արյունով լվանալ - սպանության վրեժը, սպանությմաբ լուծել
  18. արյունը ծեծել - հարստահարել, կեղեքել
  19. արյան մեջ խեղդել - բռնությամբ, արյունահեղությամբ, որևէ բան արգելել, ճնշել, վերացնել
  20. արյամբ ներկել
    1. արյունահեղություն, կոտորած գործել
    2. արյան գույն տալ, կարմիր ներկել, արյան գույնով ներկել
  21. արյան հոտ գալ
    1. սպանության, արյունահեղության վտանգ լինել
    2. սպանություն գործած լինել, ձեռքերն արյունոտ լինել
  22. արյունով գրել - արյան, արյունահեղության, մեծ զոհաբերությունների գնով իրականացնել, իրագործել
  23. արյունով լվանալ - նախատինքը, չարագործությունը սպանությամն պատժել

Աղբյուրներ

[խմբագրել]
  • Սերգեյ Ավագյան, Հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն խոհարարական բացատրական բառարան, Երևան, «ԴԱԼԼ», 2009 — 240 էջ։
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Արյուն: