ժառանգ

Վիքիբառարան-ից

 Flag of Armenia.svg Հայերեն[խմբագրել]

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ժառանգ

Վանկեր՝ ժա•ռանգ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Փոխառություն իրանական աղբյուրից, թերևս *žaradāng «բաժին ստացող» (< ժառանգ) < *ĵara(t)- (ĵar- «վերցնել, ստանալ» և dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»):

Գոյական

  1. ժառանգություն ստացած կամ դրա իրավունք ունեցող ◆ Ժառանգի կարոտը անսփոփ վշտի պես կրծում էր Վարոս ամու սիրտը: (Ավետիք Իսահակյան) ◆ Ում պիտի մնա տունը... Հեղնարին` իր աղջկանը` իր օրինավոր ժառանգին` անդրանիկ դստերը: (Ակսել Բակունց)
  2. ծնողներին հաջորդող սերունդ, հաջորդներ ◆ Դա քո նախահարց փառքն է, իսկ նրանց արժանավոր ժառանգների պարծանքը: (Րաֆֆի)
  3. զավակը, որդին իր ծնողների համար ◆ Դու մոռանում ես, որ ես հավասար ժառանգ չեմ և միայն այն ժամանակ կդառնամ, երբ կամուսնանամ: (Շիրվանզադե)
  4. թագավորի, իշխանի և այլն օրինակ հաջորդը, ըստ արյունակցական կարգի, թագաժառանգ, գահաժառանգ ◆ Համմուրաբիի ժառանգները շարունակեցին նույն խաղաղ շինարարական գործունեությունը: (Լեո)
  5. թագավորի, իշխանի և այլն այն զավակը, որ պետք է ժառանգի հոր գահը, պայազատ (պատմ․) ◆ Բարին լինում է մեծն ու ժառանգը: Էս բանը դուր չի գալիս չար եղբորը, մտածում է մի կերպով ազատվի բարի եղբորից, որ ժամանակին ինքը թագավոր դառնա: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Ֆաթալի-շահը երբ վախճանվեցավ, որդիներից յուրաքանչյուրը աշխատում էր թափուր մնացած գահի ժառանգը ինքը լինել: (Րաֆֆի)
  6. հետագա սերունդ, հետնորդներ (փխբ․) ◆ Այս կողմից նա հոր իսկական ժառանգն էր: (Անահիտ Սեկոյան)
  7. նախորդների գործը, գաղափարները, ավանդները շարունակող սերունդը և դրա ներկայացուցիչներից յուրաքանչյուրը (փխբ․) ◆ Մեր ժառանգները ապագայում չպետք է մեզ անիծեն և մեղադրեն անգործության համար:
  8. նա կամ այա, որ որևէ բանի տեր է դառնում, յուրացնում է, ստանում է իբրև ավանդ (փխբ․) ◆ Խոնարհվում են ռուսական մեծ ազգի հոյակապ գրականության առջև` Պուշինի, Լերմոնտովի, Գոգոլի... և իրենց արժանավոր ժառանգների գրականության առջև: (Հովհաննես Թումանյան)
  9. ծնողներից որևէ մեկին առավելագույն չափով նման լինել (բնավորությամբ, արտաքինով, շարժուձևով և այլնով) (փխբ․) ◆ Իր քաղաքակրթությունը փոխ առնելով Քաղդեայից` Ասորեստանը ամենից առաջ նրա դեմ դարձրեց իր զենքը, որպեսզի նրա քաղաքական ժառանգն էլ հանդիսանա: (Լեո)
  10. տե՛ս ժառանգություն (սխ.) ◆ Մեր ժառանգը տնամերձն է: (Անահիտ Սեկոյան)
  11. տե՛ս ժառանգավոր (եկեղ․) ◆ Ցեղակից ժառանգ լեզուներն իրար շատ անհամապատասխան են: ԱՃ

Ածական

  1. ժառանգ հանդիսացող, ժառանգորդ
  2. որևէ հիմքից ծագած, առաջացած հետագա տեսակներից, միավորներից և այլն յուրաքանյուրը ◆ ժառանգ լեզուներ, տեսակներ (գիտ․)
Հոմանիշներ[խմբագրել]
  1. ժառանգորդ, ժառանգակալ, ժառանգավոր, ժառանգընկալ, ժառանգիչ, պայանզատ, հիտակառու, հիտակար, շետակ
  2. տե՛ս թագաժառանգ
  3. տե՛ս զավակ
  4. տե՛ս սերունդ
  5. տե՛ս հաջորդ
  6. նշան
Արտահայտություններ[խմբագրել]

ժառանգ թողնել - իրենից հետո սերունդ թողնել ◆ Գիորգի-խանը սպանվեցավ Ղանդահարում առանց ժառանգ թողնելու: (Րաֆֆի)