աստված

Վիքիբառարան-ից

Դասական ուղղագրութեամբ՝

Վանկեր՝ աստ•ված 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Հավանաբար բնիկ հնդեվրոպական, բայց միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը.

  • ծագում է հնդեվրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հին հնդկերեն ánila «կենսաշունչ», գերմաներեն *ansur «աստված, ոգի») և *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով և -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի և տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած) ձևի բաղադրությամբ
  • ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միացվում է ազդ արմատի հետ. հմմտ. աստի(ն), աստոյ «հաստատուն, ամուր» և աստոյ, աստու «զորեղ, ուժեղ»: Ճիշտ չէ փռյուգերեն Σαβαζιος աստծու անվան հետ կապելու փորձը (Մառ), որ ընդունում է նաև Աճառյանը: Եթե ճիշտ է Գ. Մելիքիշվիլին, որ գտնում է ուրարտերեն aštuzi զուգահեռ, ապա այն պետք է համարել փոխառություն հայերենից:

Գոյական

  1. կրոնական պատկերացումներով՝ աշխարհն ստեղծող ու կառավարող գերագույն էակ կամ՝ բազմաստվածության մեջ՝ այդպիսի էակներից յուրաքանչյուրը
  2. (փխբ․)պաշտամունքի արժանի անձ

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. Տեր, Արարիչ, Ստեղծող, Ստեղծիչ, Հաստիչ, Հայր, Ամենակալ, Ամենակարող, Արքա երկնավոր, Արքա երկնից, Երկնային թագավոր, Երկնային դատավոր, Տիեզերքի թագավոր, Թագավոր թագավորաց, (հզվդ․) Գոյարար, Մարդարար, Ամենարար, Ամենաստեղծ, Ամենաստեղծիչ, Ամենագործ, Տնօրեն

Արտահայտություններ[խմբագրել]