գավառ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ գաւառ

վանկեր՝ գա•վառ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս բնիկ հնդեվրոպական՝ * ghāu- «տարածք (՞)» արմատից, որ միացվում է * ghēu- «հորանջել, լայն բանալ, լայն բացվել» արմատի հետ (Pok. LEW 1, 449), բայց պետք է առանձնացնել որպես հայ-գերմանական զուգաբանություն (հմմտ. հ.վ.գ. gavi «երկիր, երկրամաս»): Անհավանական է բխեցումը կովկասյան աղբյուրից՝ վրացերեն gawari «տեսակ, ցեղ, ընտանիք»: -ԱՃ. ՀԱԲ 1, 527: Անհավանական է կապը նաև ավեստայի Gawe երկրանվան հետ, եթե սա հնդեվրոպական հիշյալ արմատից չէ: Որևէ կապ ունի՞ արդյոք հայերեն բառի հետ միջին պարսկերեն paragavār «շրջապատ, կողմ» բառը:

Գոյական

  1. վարչատարածքային միավոր նահանգի և շրջանի միջև մինչև 1929 թվականը
  2. ծայրամաս, երկրի կենտրոններից հեռու գտնվող շրջան(ներ)
  3. (փխբ․) հետամնաց՝ քաղաքային մշակույթից ու քաղաքակրթությունից կտրված վայր ◆ Զեհթաբին տեսնում ու զգում էր գավառից եկած աղջկա հրճվանքը: (Գարեգին Սևունց)
  4. (պատմ․) մի քանի շրջաններ ընդգրկող երկրամաս ◆ Հայոց աշխարհը այն անզուգական երկրներից մեկն էր, որ այնքան փոքր տարածության վրա ուներ այնքան բազմաթիվ գավառներ: (Րաֆֆի)
  5. (փխբ․) գավառի բնակչությունը ◆ Այո, լուրջ դեպքեր կարող էին լինել, եթե միայն բոլոր գավառները միանային այդ շարժմանը: (Գարեգին Սևունց)
  6. (փխբ․) գավառաբնակ մարդիկ ◆ Բուն Թիֆլիսը բացակա էր, ինչպես լինում է հայկական ամեն մի հանդեսի ժամանակ: Ներկա էր գավառը: (Նար-Դոս)
  7. գավառից քաղաք եկած մարդիկ, գավառցիներ
  8. տե՛ս բնագավառ ◆ Ռուսահայ լեզվի մի ճյուղավորությունը կիրառվել է գլխավորապես գեղարվեստական գրվածքնների շրջանակում, սակավ առ սակավ ելնելով այդ շրջանակներից և արշավանք գործելով ուրիշ գավառներ, այն էլ գլխավորապես միայն հրապարակադրության ու մամուլի գավառը: (Վահան Տերյան)
  9. (աշխգր․) մեծ կամ փոքր երկրամաս որևէ պետության սահմանում

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. երկիր, աշխարհ
  2. սանջակ
  3. նահանգ, մարզ, դեպարտամենտ, վիլայեթ, կուսակալություն, բդեշխություն
  4. երկրամաս, երկաբաժին (հզվդ․)
  5. ծայրամաս, ծայր, արվարձան, ծայրաթաղ, ծայրագավառ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

{{# if: | {{{1}}} | Հոլովում}}
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
Ուղղ. գավառ գավառներ(ը)
Սեռ. գավառի գավառների
Տր. գավառի(ն) գավառների(ն)
Հայց. գավառ(ը) գավառներ(ը)
Բաց. գավառից գավառներից
Գործ. գավառով գավառներով Ներգ. գավառում գավառներում

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Գրգեարյան Հ․Ղ․, Հարությունյան Ն․Մ․, Տնտեսական աշխարհագրության տեղեկատու բառարան (խմբ. Ավագյան Գ․Ե․), Երևան, ««Լույս» հրատարակչություն», 1982 — 408 էջ։
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Գավառ: