լուռ

Վիքիբառարան-ից

Դասական ուղղագրութեամբ՝ լուռ

Վանկեր՝ լուռ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ *k՛lus-ri-՝ *k՛leu- «լսել» արմատից՝ «լսող-լուռ» զարգացմամբ. հմմտ. հին իսլանդերեն hijōt «ունկնդրում, հանդարտություն, լռություն»:

Ածական

  1. անխոս կերպով, առանց ձայն հանելու ◆ Երիտասարդները լուռ իրար նայեցին: (Դերենիկ Դեմիրճյան)
  2. շատ չխոսող, լռակյաց ◆ Լուռ ու հանգիստ մարդ է:
  3. լռությամբ պարուրված, անաղմուկ, ուր` երբ լռություն է տիրում ◆ Լուռ, մարմարակերտ դամբանին խորեն հանճարի աչքերն անքույթ կը նային: (Միսաք Մեծարենց) ◆ Եվ երբ երեկոյան հանդարտիկ ու լուռ սարերից իջնում խավարն է պատում նրա բայաթին ողբում է տխուր: (Հովհաննես Թումանյան) ◆ Դու ապրում ես լուռ ափերում այն մենավոր: (Ավետիք Իսահակյան)
  4. (փխբ․) չդրսևորվող, արտաքուստ չարտահայտվող, խաղաղ ◆ Լուռ վիշտը կրծում է նրա սիրտը: ◆ Նշենին ... ժպտում էր լուռ արբունքի դողից: (Վահագն Դավթյան)
  5. (փխբ․) անշարժ, անշշուկ ◆ Ծառերը կանգնած են լուռ:
  6. խոսքով չարտահայտվող, առանց ասելու հասկացվող` իմացվող` կատարվող ◆ Լուռ պայքարը շարունակվում էր:
  7. անտրտունջ, անմռունչ ◆ Նա լուռ ստանում էր ամեն վիրավորանք ու նեղություն:

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. անձայն, անխոս, անխոսք, անշշուկ, անշշունջ անաղմուկ, անբառ, անբարբառ, լռելայն, անճառ (բնստ․), լռակյաց, լռիկ, լռին, լռամած, անմարդաձայն, լռավետ, գլխիկոր (փխբ․), (ժղ․)` լռին, սուսուփուս, լուռումունջ, լուռ-մունջ, լուռ-լուռ, լուռ-մուռ, լեզուն առամների տակ, (գվռ․) լռիկ-մնջիկ, սուսիկ-փուսիկ, լուռ ու մուռ
  2. անմռունչ, անտրտունջ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. լուռ մնալ` կենալ
    1. չխոսել, չաղմկել ◆ Լուռ լացեք այնտեղ,- հրամայական շեշտով գոչեց մի սեպուհ: (Դերենիկ Դեմիրճյան) ◆ Լուռ մնա, ինչ ես այդքան խոսում:
    2. լաց չլինել ◆ Լուռ կաց, ինչ ես լալիս (Հովհաննես Թումանյան)
    3. գաղտնիքը պահել ոչ ոքի չհայտնել
    4. համբերել, հանդուրժել
Թարգմանություններ[խմբագրել]