պրծնել

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝

վանկեր՝ պ(ը)րծ•նել 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բայ

  1. ավարտվել, վերջանալ, ավարտին հասնել ◆ Օրը պրծավ, հա՜, շուտ արա, էս շարքն էլ պատի: (Ակսել Բակունց)
  2. վերջանալ, սպառվել, այլևս չմնալ՝ չլինել ◆ Խոտը պրծել է. անասունները կե՛ր չունեն:
  3. նեղությունից՝ փորձանքից՝ վտանգից ազատվել, նեղ տեղից դուրս գալ ◆ Ինչպե՞ս պրծնեմ էս կրակից, էս ահագին պարտքի տակից: Հովհաննես Թումանյան
  4. որևէ բան ավարտելով՝ հանգստանալ, նեղությունից՝ գլխացավանքից՝ հոգսից դուրս գալ ◆ -Սպասի՛ր մի այս պարահանդեսի գլխացավանքից պրծնեմ: (Նար-Դոս)
  5. կաշկանդումից՝ արգելքից ազատվել, արգելակող՝ պահող՝ զսպող հանգամանքից դուրս գալ ◆ Քիթը քամի ընկած հորթի պես մոր ձեռքից պրծավ ու փախավ:
  6. պոկվել, տեղից հանկարծակի դուրս ընկնել ◆ Շառաչելով ընկնում է լեռան կողմից պրծած ապառաժը: (Նաիրի Զարյան)
  7. (փխբ․) հորդել, ուժգին հոսանքով՝ թափով շարժվել ◆ Ջուրն է պրծել՝ կուգա սարեն: (Ավետիք Իսահակյան)
  8. բաց թողնվել, սահելով՝ ձգվելով և այլն բաց ընկնել ◆ Ձեռքը գցել էր ճյուղին ու փորձում էր բարձրանալ, բայ ճյուղը ձեռքից պրծավ. ու թրը՜մփ, գետին գլորվեց:
  9. զսպված՝ պահված որևէ զգացում՝ ցանկություն՝ ներքին մղում հանկարծակի և բուռն կերպով դրսևորվել՝ արտահայտվել ◆ Ով որ իմացավ, ծիծաղը պրծավ: Հովհաննես Թումանյան
  10. վերջացնել, ավարտել ◆ Ինչ հարկավոր էր, առել պրծել եմ և տուն եմ գնում: (Նար-Դոս)
  11. անցյալ կատարյալի եզակի երրորդ դեմքը՝ պրծավ, գործածվում է եղանակավորող բառի նշանակությամբ՝ ա) մի բանից հրաժարվելու, մի բանի այլևս չանդրադառնալու, մեկի հետ հարաբերությունները խզելու նշանակությամբ՝ ◆ Վե՛րջ, էլ չխոսենք՝ չանդրադառնանք՝ չշարունակենք նշանակությամբ: ◆ Ասացի՝ կգնաս պրծավ:

բ) որպես սպառնալիքի արտահայտություն՝ վայ քեզ (ձեզ, նրանց) նշանակությամբ ◆ Եթե մյուս անգամ թունելախորշն այս վիճակում եք հանձնել, էլ պրծավ: (Ժիրայր Ավետիսյան) ◆ Իսկ եթե տեսա, որ կեդծ է, պրծավ: (Նար-Դոս)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. տե՛ս վերջանալ
  2. տե՛ս ավրտվել
  3. տե՛ս սպառվել
  4. տե՛ս ազատվել, փրկվել
  5. տե՛ս հանգստանալ
  6. տե՛ս ավարտել, վերջացնել

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. պրծավ գնաց, պրծավ-գնաց
    1. վերջ, բավական է
    2. ուղղակի, հենց այդպես (այսպես, այնպես)

Աղբյուրներ[խմբագրել]