խիղճ

Վիքիբառարան-ից

Դասական ուղղագրութեամբ՝

Վանկեր՝ խիղճ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Գոյական[խմբագրել]

  1. իր արարքների ներքին գիտակցում ու գնահատում, իր վարքագծի բարոյական պատասխանատվության զգացում
  2. գութ, կարեկցանքի զգացում
  3. կրոնական համոզմունք, դավանանք

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. խղճմտանք, խղճմտություն, (ժղ․) հոգի, սիրտ
  2. գութ, կարեկցանք, կարեկցություն

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. խիղճը աղաղակել - անիրավ՝ անարդար՝ վատ արարքի համար խղճի խայթ զգալ
  2. խիղճը թելադրել - ներքին համոզմունքով անհրաժեշտ համարել
  3. խիղճը թույլատրել՝ թույլ տալ - ներքին համոզմունքով ճիշտ՝ տեղին՝ թույլատրելի համարել, խիղճը թույլ տալ
  4. խիղճը լվացքատուն տալ
    1. խղճին՝ ներքին համոզմունքին հակառակ գործել
    2. խիղճը՝ գութը՝ խղճմտանքը կորցնել, խիղճ չունենալ
  5. խիղճը խայթել - խղճի խայթ զգալ
  6. խիղճը ծախսել
    1. խղճին՝ ներքին համոզմունքին հակառակ գործել
    2. խիղճը՝ գութը՝ խղճմտանքը կորցնել, խիղճ չունենալ
  7. խիղճը կտրվել - խիղճ գութ՝ չցուցաբերել, խղճի զգացում չունենալ
  8. խիղճը կորցնել
    1. անխիղճ՝ անգութ դառնալ
    2. բարեխղճության զգացումը կորցնել
  9. խիղճը հանգիստ լինել - իր արարքը՝ վարքագիծը վատ չհամարել, որևէ բան արած լինելու մեջ իրեն չմեղադրել
  10. խիղճը հանգստանալ - որևէ արարքի պատճառով հոգեկան անհանգստությունները անցնել՝ վերանալ
  11. խիղճը հանգստացնել
    1. վատ արարքի համար որևէ ձևով հատուցելով՝ իրեն խղճի խայթից ազատել՝ զերծել
    2. գործած վատ արարքն արդարացնելով իրեն հոգեպես հանգիստ զգալ
  12. խիղճը մեռնել - խիղճ գութ՝ չցուցաբերել, խղճի զգացում չունենալ
  13. խիղճը մեռցնել - խղճի ձայնը լռեցնել
  14. խիղճը վեր առնել՝ վերցնել - ներքին համոզմունքով ճիշտ՝ տեղին՝ թույլատրելի համարել, խիղճը թույլ տալ
  15. խիղճը տանել - ներքին համոզմունքով ճիշտ՝ տեղին՝ թույլատրելի համարել, խիղճը թույլ տալ
  16. խիղճը տանջել (իրեն) - անիրավ՝ անարդար՝ վատ արարքի համար խղճի խայթ զգալ
  17. խիղճն ուրանալ
    1. իր ներքին համոզմունքին դավաճանել
    2. խիղճը կորցնել
  18. խղճի ազատություն - նույնն է կրոնի ազատություն
  19. խղճի գալ - խիղճ՝ գութ ցուցաբերել, խիղճ ունենալ
  20. խղճի առաջ (առջև)՝ դեմ մեղանչել՝ մեղք գործել - խղճին՝ ներքին համոզմունքին հակառակ բան անել
  21. խղճի խայթ - իր գործած վատ՝ անարդար արարքի գիտակցումից առաջացրած ներքին տանջանք՝ տառապանք
  22. խղճի հետ խոսել - խղճին՝ ներքին համոզմունքին համպատասխան վարվել
  23. խղճի ձայնը լռեցնել
    1. խղճի թելադրանքը հաշվի չառնել
    2. վատ արարքի համար իրեն սփոփել՝ խղճի խղճի խայթից ազատել
  24. խղճի մտոք (հնց․) (գրք․) - խղճմտաբար
  25. խղճի վրա ծանրանալ - որևէ վատ արարքի համար իրեն մեղավոր համարել
  26. իր խղճին թողնել - թույլ տալ իր ներքին համոզմունքով՝ իր խղճի համաձայն գործել