խունկ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

«խունկ» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով
Խունկ

Դասական ուղղագրութեամբ՝ խունկ

վանկեր՝ խունկ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. պարսկերեն xunk (xung):

Գոյական

  1. ծառերի կեղևից ստացվող բուրավետ խեժ, որն արտազատում են խնկազգիների և բուրզերազգիների ընտանիքների ներկայացուցիչները, հիմնականում խնկածառը և սրբազան բոսվելիան, որոնք աճում են Արևելյան Աֆրիկայում և Արաբական թերակղզու հարավարևմտյան մասում (ծխում են կրոնական արարողությունների ժամանակ) ◆ Եվ ջերմ աղոթքով տիրամոր առջև ես մոմ կվառեմ, ես խունկ կծխեմ: Հովհաննես Հովհաննիսյան ◆ Այս երեկո Մինասյանի քույրը սենյակումս մոմ վառեց և խունկ ծխեց: (Նար-Դոս) այդ խեժի վառելուց առաջացած բուրումնավետ ծուխը ◆ (Երդիքներից) ելնում է ծուխը անուշ խունկի պես: (Ավետիք Իսահակյան)
  2. (փխբ․) անուշ բուրմունք, անուշահոտություն ◆ Ահավասիկ իմ երգս առվեզերքի անուխին ու ռեհանին խունկովն օծուն: (Միսաք Մեծարենց) ◆  Երդիքներից ելնում է ծուխը անուշ խունկի պես։ (Ակսել Բակունց) ◆  Ահավասիկ իմ երգս առվեզերքի անուխին ու ռեհանին խունկովն օծուն։ (Միսաք Մեծարենց)
  3. (փխբ․) այս նույն անունով անվանում են ընտիր պտուղները, հատկապես սպիտակ խաղողը {{օրն|Մի նայիր, տե՛ս, խունկ է:|
  4. (փխբ․) խունկ ծխելը ◆ Կիրակմուտքի խունկին ատեն: (Միսաք Մեծարենց)

Ածական

  1. (փխբ․) այդ խեժի գույնն ունեցող, դեղնափայլ (պտուղների մասին)
  2. քնքուշ ու դժգույն, խնկագույն ◆ Իր խունկ ձեռքերով ամենն ալ գգվեց: (Միսաք Մեծարենց)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. (բսբ․) դեղին խունկ
  2. տե՛ս անուշահոտություն
  3. դեղնափայլ, դեղնափառ, դեղնավառ, դեղնապայծառ
  4. խնկագույն, խնկաթույր, խնկերանգ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. խունկ ծխել
    1. խունկը վառելով անուշ բուրմունք տարածել ◆ (Մայրը) խունկ էր ծխում, Մոմ վառում, Որ գիշերվան խավարում Փայլփլում էր մեն-մենակ: Հովհաննես Թումանյան
    2. (արհմրհ․) մեկին շողոքորթաբար գովաբանել` փառաբանել ◆ Մի փոքր պետք է նրա փառասիրությանը խունկ ծխել: (Րաֆֆի)
  2. ոչ հայի խունկ է, ոչ թուրքի ուզարլիկ - հաստատուն սկզբունք չունի
  3. խնկի ծառ - տե՛ս խնկենի ◆ Քո երգի մեջ գութանի վարը, Ծիրանի ծառը ու խնկի ծառ: Համո Սահյան

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Հարությունյան Լ․ Վ․, Թանգամյան Տ․Վ, Զավարյան Է․ Լ․ և ուրիշներ, Բուսաբանական տերմինների ռուս-հայերեն բացատրական բառարան, Երևան, ««Հայբուսակ»», 2002 — 272 էջ։
Wiki.png
Վիքիպեդիայում հոդված կա հետևյալ թեմայով՝ Խունկ: