ծուխ

Վիքիբառարան-ից
Jump to navigation Jump to search

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝ ծուխ

վանկեր՝ ծուխ 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Թերևս թ/ծ հերթագայությամբ ծագում է խեթերեն tuhhu(uā)i «ծուխ» բառից: Աճառյանը բխեցնում է «կովկասյան» (վրացերեն) աղբյուրից, բայց բերած օրինակները համոզիչ չեն (վրացերեն cuxva «ցավ, տրտմություն», mcuxri «աղջամուղջ, երեկո» (բուն «ծուխ» իմաստի համար կա վրացերեն kvamli):

Գոյական

  1. որևէ բան այրվելիս առաջացող մանր պինդ մասնիկների և գազանման նյութերի զանգված, որ օդ է բարձրանում
  2. (փխբ․) տնտեսություն, ընտանիք
  3. (փխբ․) (պատմ․) տնտեսությունը որպես հարկման միավոր
  4. եկեղեցական ստորին կազմակերպություն, որն ուներ իր եկեղեցին ու հոգևոր հովիվը և հավատացյալներին միավորում էր ըստ տարածական սկզբունքի
  5. (եկեղ․) ընտանիք՝ տնտեսություն ծխատեր քա հանայի նկատմամբ
  6. (փխբ․) սերունդ, շառավիղ
  7. ծխախոտ ծխելը ◆ Ծուխն ու խումն թողեց: (Ավետիք Իսահակյան)
  8. (փխբ․) ցնորք, անիրական՝ ցնդական բան ◆ Ծուխ է և ունայնություն աշխարհը, Սաադի: (Ակսել Բակունց)
  9. (փխբ․) կրակ (որպես շենության և կենդանության խորհրդանիշ) ◆ Ամեն մարդ մեռնելիս ուզում

է մի ժառանգ թողնել, որ միշտ իր ծուխը մնա:

  1. (փխբ․) գլորշի, շոգի ◆ Ծուխն էր ելնում ձիու ռունգերից:
  2. (փխբ․) ծխախոտ, ծխելու նյութ ◆ Չիբուխը դատարկեց… նոր ծուխ լցնելու համար: (Ավետիք Իսահակյան)
  3. (փխբ․) մշուշ, մեգ ◆ Ծուխը պատել էր սարի կատարը:

Ածական

  1. (փխբ․) մշուշապատ, ծխապատ, սքողված ◆ Ծուխ ու մութ է բանը: (Վիգեն Խեչումյան)

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. մուխ, (գվռ․) մոլ, մուլ, բունց
  2. (եկեղ․) ընտանիք, տնտեսություն, երդ, ծխերդիկ (գվռ․), ծխերդիս,
  3. տե՛ս համայնք
  4. տե՛ս շառավիղ, սերունդ
  5. կրակ, կրակարան, ակութ, փուռակ
  6. խավար, մութ, մռայլ
  7. տե՛ս մեգ
  8. գոլորշի, շոգի

Արտահայտություններ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Մ․Խ․ Պողոսյան, Ֆրանսերեն-հայերեն ագրոէկոլոգիական և անտառագիտական տերմինների համառոտ բառարան (ՀԳԱ), Երևան, 2005 — 144 էջ։