երկու

Վիքիբառարան-ից

Հայերեն

Դասական ուղղագրութեամբ՝

Վանկեր՝ եր•կու 

Ստուգաբանություն[խմբագրել]

Բնիկ հնդեվրոպական՝ *duō-` *duō(u)- ձևից՝ *dui > երկի-, *duo > երկո- տարբերակներով. հմմտ. հին հնդկերեն dvā, հունարեն δύω, լատիներեն duo, հին իռլանդերեն dāu:

Թվական

  1. մեկին հաջորդող թիվը

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. երկուք (արևմտհ․)
  2. երկյակ
  3. անբավարար, (հնց․)` վատ, թույլ

Գոյական

  1. այդքան միավոր պարունակող քանակություն
  2. երկու թվանշանը
  3. որպես գնահատական` վատ, թույլ, անբավարար

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. երկուք (արևմտհ․)
  2. երկյակ
  3. անբավարար, (հնց․)` վատ, թույլ

Ածական

  1. մի քանի

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. տե՛ս զույգ

Մակբայ

  1. երկրորդ (թվարկությունների մեջ)
  2. դարձյալ, մեկ էլ որ....

Հոմանիշներ[խմբագրել]

  1. երկրորդ
  2. տե՛ս դարձյալ

Արտահայտություններ[խմբագրել]

  1. երկու անել - կիսել, երկու մասի բաժանել
  2. երկու աչքի մեջտեղ - տե՛ս հանկարծակի
  3. երկու աչքիս վրա- տե՛ս սիրով
  4. երկու աչքով նայել
  5. # տե՛ս սևեռել
  6. # տե՛ս հսկել, հետևել
  7. երկու բերան - քիչ, մի քիչ (խոսելու` ուտելու մասին)
  8. երկու գրոշի խելք չունի - տե՛ս հիմար
  9. երկու դռնանի
  10. # երկու դուռ ունեցող
  11. # երկու դռան` երկու տան կերակրվող և պահպանություն անող
  12. # (փխբ․) երկերեսանի, երկդիմի
  13. երկու երեսանի, երկու երեսանի սաջի հաց, երկու երեսով - տե՛ս կեղծավոր
  14. երկու էշի գարի բաժանել (չգիտցող) չիմացող, երկու էշի գարի չի կարող բաժանել - տե՛ս անճարակ, ապաշնորհ
  15. երկու թիզ հող խնդրել - տե՛ս մեռնել
  16. երկու խոսք - հակիրճ առաջաբան
  17. երկու խոսքով - տե՛ս համառոտաբար
  18. երկու խոսքով ասել - համառոտ` հակիրճ կերպով ասել
  19. երկու կաթիլ ջրի նման, երկու կաթիլ ջրի պես - տե՛ս երկնմանակ (1)
  20. երկու կարծիք չի կարող լինել - տե՛ս անկասկած
  21. երկու կես արած բողկ - տե՛ս երկնմանակ (1)
  22. երկու կտոր անել
  23. # կիսել, երկու մասի բաժանել
  24. # պատռել, պատառոտել, երկու մաս անելով սպանել
  25. երկու կրակի մեջ` արանքում մնալ - երկու կրակի` փորձանքի մեջ լինել
  26. երկու հոգիս, երկու հոգով - տե՛ս հղի
  27. երկու ձեռքով ստորագրել - միանգամայն համաձայն լինել
  28. երկու մտքի լինել
  29. # տատանվել, երկմտել
  30. # ամուսնական հավատարմությունը խախտել
  31. երկու ոտքը մի տեղ կամ մի կոշիկի (մաշիկի) մեջ դնել - կամակորությամբ իր կամքը թելադրել, ստիպել, նեղել
  32. երկու ոտքով թակարդն ընկնել - տե՛ս բռնվել
  33. երկու ոտքով կաղալ - տե՛ս թերանալ
  34. երկու ոտքով ցեխն ընկնել - տե՛ս ձախողվել
  35. երկու ջրի արանքին մնալ - տե՛ս պատուհասվել
  36. երկու ջուխտ` մի կենտ - տե՛ս քիչ
  37. երկու սարի լինել` մնալ - երկու հավասարապես դժվարին` ծանր վիճակների միջև լինել
  38. երկուսի մեջ սև կատու անցնել - տե՛ս գժտվել
  39. երկուսի ջուրը մի առվով գնալ - հաշտ` միաբան լինել
  40. երկուսի ջուրը մի առվով չի գնում - տե՛ս անմիաբան
  41. երկու տերողորմյա` մեկ ալելուիա - տե՛ս շտապ, հապշտապ, հապճեպ
  42. երկու տիրոջ ծառայել
  43. # տե՛ս կեղծել
  44. # տե՛ս կեղծավորել
  45. երկու քայլի վրա - տե՛ս մոտ
  46. երկու քարի արանքում գցել` դնել - տե՛ս պատուհասել
  47. երկու քարի արանքում ընկնել` մնալ - տե՛ս պատուհասվել


Աղբյուրներ[խմբագրել]